Yaşlı bir insanın günde kaç bardak su içtiğini çoğu zaman kimse saymıyor. Üsküdar'da bize ulaşan ailelerin anlattığı hikâye sık sık aynı: anneanne birkaç gündür az yiyor, az içiyor, sonra bir sabah yataktan kalkamayacak kadar halsiz uyanıyor. Hekim muayene ediyor ve sıvı desteği istiyor. Evameet'in evde serum hizmetinde hemşire bu istemi hastanın evinde uyguluyor; damar yolunu açıyor, akışı ayarlıyor ve serum bitene kadar evde kalıyor. Ünalan'daki bir daireden Kuzguncuk'taki eski bir apartmana kadar Üsküdar'ın her yerine ziyaret planlanabiliyor.
Yaşlılarda Fark Edilmeden Gelişen Sıvı Eksikliği
Yaş ilerledikçe susama hissi azalıyor; idrar söktürücü ilaçlar, sıcak havalar ve ateşli bir hastalık sıvı kaybını hızlandırıyor. Belirtiler de sinsi olabiliyor: ağız kuruluğu, koyu renkli idrar, halsizlik, ayağa kalkınca baş dönmesi, bazen de kafa karışıklığı. Aile bunları yaşlılığa yorabiliyor.
Hekim evde hastayı değerlendirip sıvı açığının ne ölçüde olduğuna, hangi sıvının ve ne miktarda verileceğine karar veriyor. Bilinç belirgin bulanıksa, hasta uyandırılmakta zorlanıyorsa, tansiyon çok düşükse ya da idrar neredeyse hiç çıkmıyorsa evde serum uygun görülmüyor; bu durumda nedenin araştırılması için bir hastanede değerlendirme gerekiyor.
Geniş Aile Evinde Uygulama Günü
Üsküdar'daki evlerin çoğunda yaşlı bireyin başında birkaç kişi oluyor. Bu destek değerli; ama uygulama sırasında odanın kalabalık olması hemşirenin işini zorlaştırabiliyor. Önerimiz, hastaya eşlik edecek bir ya da iki kişinin odada kalması, diğerlerinin dışarıda beklemesi. Böylece hasta da daha rahat dinleniyor.
- Hastanın uzanacağı yatağı ya da divanı belirleyin; hemşirenin kola rahatça ulaşabileceği taraf boş kalsın.
- Malzemelerin konacağı temiz, kuru bir sehpa ya da sandalye hazırlayın.
- Serum askısı yoksa hemşire perde rayı, askılık ya da dolap kulpu gibi sağlam bir nokta seçiyor; torbanın hastadan belirgin şekilde yukarıda durması yeterli.
- Oda sıcak olsun; üşüyen kolda damar daha zor görünüyor.
- Reçeteli ilacı ve sıvıyı eczaneden önceden alın; buzdolabındaki ilacı uygulamadan kısa süre önce çıkarın.
Kırılgan Damarlar ve İnce Cilt
Yaşlı hastalarda damarlar kolay kaçıyor, cilt ince ve flasterle kolayca zedeleniyor. Hemşire bu nedenle genellikle daha küçük bir kanül seçiyor, sabitlemeyi cildi germeden yapıyor ve iğneyi çıkarırken bölgeye daha uzun süre bastırıyor. Felç geçirmiş taraf, diyaliz fistülü olan kol, meme ameliyatı geçirilmiş taraf ve şiş ya da yaralı bölgeler kullanılmıyor.
Sıvı kaybı fazla olan hastada damar bulmak güçleşebiliyor. Kolun ılık bir havluyla ısıtılması ve aşağı sarkıtılması yardımcı oluyor. Sınırlı sayıda denemeye rağmen damar yolu açılamazsa hemşire ısrar etmiyor; tekrarlanan girişim hem hastayı yoruyor hem dokuya zarar veriyor. Bu durumda hastanın bir sağlık kuruluşunda değerlendirilmesi öneriliyor.
Kalp ve Böbrek Hastalığı Olan Yaşlıda Akış Hızı
Üsküdar'daki yaşlı hastaların bir kısmında kalp yetmezliği ya da böbrek fonksiyonunda azalma var. Bu hastalarda sıvının hızlı verilmesi akciğerde birikmeye ve nefes darlığına yol açabiliyor. Hekim toplam miktarı ve hızı buna göre belirliyor; hemşire damla sayısını istemdeki değere ayarlıyor ve uygulama boyunca birkaç kez kontrol ediyor.
- Öksürük, hırıltı ya da yatarken nefes almakta zorlanma: akış yavaşlatılıyor veya durduruluyor.
- Ayak bileklerinde artan şişlik: hekime bildiriliyor.
- Şeker hastasında dekstrozlu sıvı: uygulama öncesinde ve sonrasında kan şekeri ölçülüyor.
- Kaşıntı, döküntü ya da çarpıntı: uygulama kesiliyor ve gereken müdahale yapılıyor.
Ailelerden zaman zaman "bir torba daha takılsın, iyice toparlansın" isteği geliyor. Hekimin belirlediği miktarın dışına çıkılmıyor; özellikle kalp ve böbrek hastalarında fazla sıvı yarar yerine zarar verebiliyor.
Serum Bittikten Sonraki Saatler
Kanül çıkarıldıktan sonra hemşire bölgeye bastırıyor, pansuman yapıyor ve hastayı bir süre daha gözlüyor. Ayrılmadan önce aileye birkaç şey anlatılıyor: pansumanın ne zaman çıkarılabileceği, sızıntı olursa nasıl bastırılacağı, ertesi gün bölgede kızarıklık ya da ısınma görülürse kimin aranacağı. Yaşlı hastalarda küçük bir morluk kalabiliyor ve genellikle birkaç günde soluyor; giderek büyüyen bir şişlik ya da artan ağrı ise bildirilmeli.
Uygulamadan sonraki günlerde hastanın ne kadar su içtiğini, idrarının rengini ve iştahını izlemek, sıvı eksikliğinin tekrarlamasını önlemeye yardımcı oluyor. Hekim, hastanın kalp ve böbrek durumuna uygun günlük sıvı miktarını da önerebiliyor. Bu bilgiyi bakımı paylaşan herkesin görebileceği bir yere yazmak, Üsküdar'daki kalabalık ailelerde kimin ne kadar su verdiğini takip etmeyi kolaylaştırıyor.
Hastaneden Evde Devam Eden Damar İçi Tedavi
Üsküdar Devlet Hastanesi gibi bölgedeki kurumlarda başlanan antibiyotik tedavisinin kalan günleri, hekimin uygun gördüğü durumlarda evde tamamlanabiliyor. Taburculuk belgesindeki ilacın adı, dozu ve veriliş aralığı esas alınarak ziyaret saatleri takvime yazılıyor. Her ziyarette önceki damar yolu bölgesi kontrol ediliyor; kızarıklık, ısınma ya da ağrı varsa yeni bir bölge seçiliyor. Tedavinin süresine ilişkin kararlar hastanede tedaviyi başlatan hekime ait.
Yokuş Sokaklarda Ziyaret Planı
Beylerbeyi ve Çengelköy'ün iç kısımlarında araçla kapıya yaklaşmak zor olabiliyor; hemşire malzeme çantasıyla son bölümü yürüyerek tamamlıyor. Telefonda sokağın araç girişine uygunluğunu ve binanın girişini sormamızın nedeni bu. Serum uygulaması zaman aldığı için saat, hem hastanın düzenine hem de trafiğe uygun olacak şekilde sizinle birlikte seçiliyor.
Ücret
Hemşire uygulama boyunca evde kaldığı için ücreti en çok uygulamanın süresi belirliyor. Sıvıya ilaç eklenip eklenmediği ve kürün kaç gün süreceği de hesaba katılıyor; mesai dışı talepler ayrıca planlanıyor. Serum seti, kanül ve pansuman malzemesi ekiple birlikte geliyor; reçeteli ilaç hastaya ait.
Sık Sorulan Sorular
Anneannem az su içiyor ve çok halsiz, doğrudan serum isteyebilir miyiz?
Odada aile büyükleri de bulunmak istiyor, sorun olur mu?
Yaşlı birinde damar yolunun açılması neden zor olabiliyor?
Kalp hastası dedemde serum neden bu kadar uzun sürüyor?
Kuzguncuk'ta merdivenli bir sokaktayız, hemşire malzemeyi taşıyabilir mi?
Üsküdar Evde Serum Takma Hizmeti için bize ulaşın
Hastanın durumunu anlatın, uygun ekibi ve zamanı birlikte planlayalım.