Sultanbeyli'deki kalabalık bir evde bir mide virüsü dolaşmaya başladığında, sıradan bir ishal bazen aile büyüğünde ya da kronik hastalığı olan bir bireyde ciddi bir halsizliğe dönüşebiliyor. Kusma nedeniyle ağızdan ilaç alamayan, su içtikçe çıkaran bir hastaya hekim sıvı desteği önerdiyse, acil serviste saatlerce beklemek yerine serum evde verilebiliyor. Hemşire Abdurrahmangazi'deki ya da Turgutreis'teki adrese geliyor, damar yolunu açıyor ve sıvı bitene kadar evden ayrılmıyor.
Serumun Amaca Göre Farklı Biçimleri
Günlük dilde tek bir şeymiş gibi söylense de serum, damar yoluyla verilen birbirinden farklı tedavilerin ortak adı. Hekim istemi şu amaçlardan birine yönelik olabiliyor:
- Kaybedilen sıvının yerine konması: İshal, kusma ya da yüksek ateş sonrası azalan sıvı ve elektrolitin tamamlanması.
- Bulantı ve ağrı kontrolü: Mide bulantısı nedeniyle ağızdan ilaç alamayan hastada hekimin önerdiği damar içi tedavi.
- Damar içi antibiyotik: Hastanede başlanan kürün evde tamamlanması.
- Kan şekeri düşüklüğünde destek: Ağızdan bir şey alamayan hastada hekim istemiyle glukoz verilmesi.
Hangi sıvının hangi miktarda ve hızda verileceğine hekim karar veriyor. İsteminiz yoksa önce evde hekim muayenesi planlanıyor; hekim serumun gerekli olup olmadığını değerlendiriyor ve gerekiyorsa istemi düzenliyor.
Ziyaret Günü Hasta Yakınının Yapacakları
Küçük bir hazırlık uygulamanın hem daha kısa hem daha rahat geçmesini sağlıyor:
- Hekim istemini, epikrizi ya da reçeteyi hazır tutun.
- Reçeteli sıvı ya da ilacı eczaneden önceden alın; buzdolabında duruyorsa ziyaretten kısa süre önce dışarı çıkarın, çünkü soğuk sıvı damarda sızı yapar.
- Hastanın kullandığı diğer ilaçları ve bilinen alerjilerini not edin.
- Hastanın uzanacağı yatağı ya da koltuğu, kolunu rahatça uzatabileceği biçimde hazırlayın.
- Serum torbası için hastanın belirgin biçimde üstünde bir asma noktası düşünün.
- Sıvı kısıtlaması yoksa hastanın biraz su içmesini sağlayın ve kolunu sıcak tutun.
- Uygulama boyunca çocukların odaya girip çıkmasını sınırlayın.
Serum seti, kanül, flaster, antiseptik ve eldiven gibi tek kullanımlık malzemeler ekip tarafından getiriliyor.
Hemşirenin Uygulama Sırası
Hemşire ilk olarak istemi, sıvının adını, dozunu, son kullanma tarihini ve berraklığını kontrol ediyor; bulanık ya da çökeltili bir sıvı kullanılmıyor. Ardından damar seçiliyor: genellikle el sırtı ya da ön kol. Felçli taraf, meme ameliyatı yapılmış taraf, diyaliz fistülü olan kol ve ödemli ya da enfekte bölgeler bu seçimin dışında tutuluyor. Bölge temizlenip steril kanül yerleştiriliyor ve sabitleniyor.
Damla hızı istemdeki değere göre ayarlanıyor. Kalp ya da böbrek yetmezliği olan bir hastada sıvının hızlı verilmesi akciğerde birikmeye yol açabildiği için bu hastalarda akış yavaş tutuluyor ve uygulama uzuyor. Şeker içeren bir sıvı veriliyorsa diyabet hastasında kan şekeri ölçülebiliyor.
Serum takılıyken bilinmesi gerekenler
- Kanülün olduğu kol fazla oynatılmamalı; kanül yerinden kayabilir.
- Hortum katlanmamalı, hastanın altında kalmamalı.
- Torba hastanın seviyesinin üstünde durmalı.
- Giriş yerinde şişlik, sertlik ya da soğukluk fark edilirse hemşireye hemen söylenmeli.
- Kaşıntı, kızarıklık ya da nefes darlığında uygulama durdurulur; bu belirtileri hemşireye iletin.
Hemşire bu süre boyunca hastanın başında kalıyor. Sorunların çoğu erken fark edildiğinde basit bir müdahaleyle çözülüyor. Serum bitince kanül çıkarılıyor, bölgeye bastırılıp pansuman yapılıyor, hasta kısa bir süre daha gözleniyor ve uygulama kayda geçiriliyor. Kullanılan iğneler delinmeye dayanıklı kutuda evden çıkarılıyor.
Damar Yolu Bulunamadığında
Çok sıvı kaybetmiş, kilo vermiş ya da uzun süredir tedavi gören hastalarda damarlar belirginliğini yitirebiliyor. Hemşire birkaç denemeden sonra ısrar etmiyor; tekrar eden girişim hem hastayı yoruyor hem dokuya zarar veriyor. Bu durumda hastanın bir sağlık kuruluşuna yönlendirilmesi gerekiyor ve gerekirse nakil organizasyonunda yardımcı olunuyor.
Serumdan sonraki gün
Sıvı kaybı nedeniyle serum alan bir hastada asıl hedef, ertesi günden itibaren ağızdan yeterli sıvı alabilmesi. Hemşire ayrılmadan önce küçük yudumlarla başlanması, hangi içeceklerin tercih edileceği ve idrar miktarının nasıl izleneceği konusunda bilgi veriyor. Kanülün çıkarıldığı yerde hafif morluk olağan; ama damar boyunca kızarıklık, ısı artışı ya da artan ağrı fark ederseniz bölgeye bir şey sürmeden haber verin. Evde aynı virüs başka aile bireylerine de geçtiyse, özellikle yaşlı ya da kronik hastalığı olan kişilerdeki halsizliği küçümsemeyin ve hekimle görüşün.
Sultanbeyli'de Ziyaret Planı ve Ücret
İlçe TEM üzerinde bulunduğu için ekiplerin şehrin farklı noktalarından Sultanbeyli'ye erişimi mümkün; son bölüm ilçenin bağlantı yolları üzerinden tamamlanıyor. Apartman dokusunun yoğun olduğu Mehmet Akif ve Battalgazi gibi mahallelerde adres tarifi için bilinen bir cami, okul ya da durak adı vermeniz ekibin işini kolaylaştırıyor. Ziyaret saati trafik durumuna göre birlikte belirleniyor; günlük tekrarlanan bir kürde saatler dozlar arası aralığa göre baştan planlanıyor. Gece ya da hafta sonu ihtiyacı için talep ayrıca planlanıyor.
Ücret; verilecek sıvının miktarına, akış hızının belirlediği süreye, sıvıya ilaç eklenip eklenmediğine ve uygulamanın kaç gün tekrarlanacağına göre değişiyor.
Serum Yerine Hastaneye Gidilmesi Gereken Belirtiler
Bilinç bulanıklığı ya da aşırı uyku hâli, tansiyon düşüklüğü, hızlı ve zayıf nabız, idrarın belirgin azalması ya da tamamen durması, durdurulamayan kusma, ciddi karın ağrısı ve yüksek ateşle hızla bozulan genel durum evde serumla yönetilecek tablolar değil. Bu belirtilerde altta yatan neden araştırılmalı ve hasta bir sağlık kuruluşunda değerlendirilmeli. Hayati tehlike düşündüren her durumda önce 112 aranmalı.
Sık Sorulan Sorular
Kusma yüzünden ilaçlarını alamıyor; evde serum işe yarar mı?
Serum için evde ne hazırlamamız gerekiyor?
Uygulama sırasında hasta tuvalete kalkabilir mi?
Damar yolu açılamazsa ne yapılır?
Serum ne kadar sürer ve hemşire bu sürede ne yapar?
Sultanbeyli Evde Serum Takma Hizmeti için bize ulaşın
Hastanın durumunu anlatın, uygun ekibi ve zamanı birlikte planlayalım.