Ümraniye Evde Doktor ve Hemşirelik Hizmeti

Ümraniye'de bazı evlerde yatak odası küçük bir bakım ünitesine dönüşmüş durumda: başucunda bir oksijen konsantratörü, komodinin üstünde aspiratör, beslenme sondası için şırıngalar ve bir dosya dolusu rapor. Çakmak'taki eski bir apartmanda da olsa, Dudullu tarafındaki yeni bir sitede de olsa bu hastaların ortak ihtiyacı, düzenli aralıklarla gelen ve hastayı tanıyan bir ekip. Evde doktor ve hemşirelik hizmeti burada tek seferlik bir ziyaretten çok, hastanın durumuna göre kurulan ve değiştikçe güncellenen bir bakım takvimi anlamına geliyor.

Uzun Süreli Bakımın İlk Adımı: Hekim Değerlendirmesi

Bakım programı bir hekim ziyaretiyle başlıyor. Hekim hastanın öyküsünü, geçirdiği hastalıkları, ameliyatları ve alerjilerini ayrıntılı biçimde alıyor; hasta konuşamıyorsa bilgiyi ona en çok bakan aile bireyinden topluyor. Tansiyon, nabız, ateş, solunum sayısı ve oksijen satürasyonu ölçülüyor; akciğer ve kalp dinleniyor, karın muayenesi yapılıyor, ciltte bası yarası ve ödem aranıyor. Kullanılan tıbbi cihazların ayarları ve hastanın bunlara uyumu da muayenenin parçası.

Bu ilk ziyaretin sonunda hekim bir plan çıkarıyor: hemşire hangi sıklıkla gelecek, hangi uygulamalar yapılacak, hangi değerler kaydedilecek ve hangi değişiklikte hekime haber verilecek. Plan sizinle birlikte konuşuluyor ve yazılı olarak bırakılıyor.

İlaçların ve cihazların birlikte gözden geçirilmesi

Uzun süre yatan hastalarda ilaç listesi zamanla kabarıyor: mide koruyucu, kan sulandırıcı, tansiyon ilacı, inhaler, beslenme sondasından verilmesi gereken şuruplar. Hekim bu listeyi tek tek ele alıyor; sondadan verilebilecek ve verilmemesi gereken ilaçları, ezilerek kullanılamayacak tabletleri ve birbirini etkileyebilecek ilaçları ayırıyor. Oksijen akış ayarının, aspiratör basıncının ya da havalı yatağın doğru kullanılıp kullanılmadığı da aynı ziyarette kontrol ediliyor. Değişiklik gerekiyorsa hastanın kendi hekimine iletilecek bir not bırakılıyor.

Tıbbi Cihazla Yaşayan Hastada Hemşirelik Uygulamaları

Uzun süreli bakımda öne çıkan uygulamalar şunlar:

• Oksijen tedavisi izlemi: Satürasyon takibi, burun kanülü ya da maske çevresinde cilt kontrolü, cihazın doğru kullanımının gözden geçirilmesi.
• Aspirasyon ve trakeostomi bakımı: Solunum yolunun temizlenmesi, kanül çevresinin bakımı ve hasta yakınına güvenli aspirasyonun gösterilmesi.
• Beslenme sondası: Sonda ile beslenmede pozisyon, hız ve hijyen; sondanın yerinde ve açık olduğunun kontrolü.
• İdrar sondası: Takvime uygun değişim ve enfeksiyon belirtilerinin izlenmesi.
• Bası yarası önleme ve pansuman: Cildin düzenli kontrolü, var olan yaranın evresine uygun bakımı.
• Ölçüm ve kayıt: Tansiyon, kan şekeri, ateş ve satürasyonun yazılması, değişimlerin hekime iletilmesi.

Tüm uygulamalar hekim istemine dayanıyor. İstem yoksa ya da hastanın durumu değiştiyse önce hekim değerlendirmesi yapılıyor.

Aynı ekibin gelmesi neden önemli?

Uzun süreli bakımda mümkün olduğunca aynı hemşireyi yönlendirmeye çalışıyoruz. Hastayı tanıyan bir hemşire, sekresyonun renginde ya da miktarındaki küçük bir değişikliği, cildin bir noktasındaki yeni kızarıklığı ilk bakışta fark ediyor. Ekip değiştiğinde devir kayıtlar üzerinden yapılıyor; her ziyarette ölçülen değerler ve yapılan uygulamalar dosyada duruyor.

Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nden Eve Geçiş

Yoğun bakımdan ya da serviste uzun bir yatıştan sonra taburcu olan hasta için eve geçiş, ailenin de yeni beceriler öğrenmesi demek. Ümraniye Eğitim ve Araştırma Hastanesi'nden ya da başka bir kurumdan çıkışta verilen epikriz, cihaz ayarları ve ilaç listesi evdeki bakımın temelini oluşturuyor. İlk hafta içinde yapılan bir hekim ziyareti bu önerilerin evde nasıl uygulandığını görmeyi; hemşire ziyaretleri ise aileye beslenme, aspirasyon ya da pansuman konusunda eşlik etmeyi sağlıyor.

Evdeki takip, hastanedeki hekimin verdiği kontrol randevusunun yerine geçmiyor; hastanın o randevuya düzenli bir kayıtla gitmesini sağlıyor.

Çok Kuşaklı Evde Bakımı Öğrenmek

Ümraniye'de geniş aileler yaygın; bakımı çoğu zaman birkaç kişi paylaşıyor. Hemşire ziyaretleri bu yüzden aynı zamanda birer eğitim fırsatı. Beslenme sondasından mama verilirken hastanın başının yükseltilmesi, aspirasyon sonrası kanülün nasıl temizleneceği, hastanın hangi aralıklarla çevrileceği gibi konular bakımı üstlenen herkese gösterilebiliyor. Önerilerimiz:

• Bakımda görev alan kişileri ilk ziyarette tanıştırın; hemşire herkese aynı bilgiyi versin.
• Cihaz ayarlarını ve acil durumda aranacak numaraları cihazın yanına yazılı olarak bırakın.
• Günlük bir bakım çizelgesi tutun: beslenme saatleri, çevirme saatleri, ölçülen değerler.
• Sarf malzemesinin bitmesine yakın haber verin; bir sonraki ziyaret buna göre planlansın.

Site Girişi, Bina ve Geliş Planı

Tepeüstü, İnkılap ve Dudullu çevresindeki yeni site alanlarında girişte güvenlik bulunuyor. Düzenli ziyaretlerde ekibin adının ve ziyaret günlerinin güvenliğe önceden bildirilmesi her seferinde kapıda beklemeyi önlüyor. Atatürk ve Çakmak gibi daha yoğun apartman dokusunun olduğu mahallelerde ise kat ve asansör bilgisi, olası bir nakilde sedye planlaması için önemli.

Ekipler ilçeye TEM, Dudullu bağlantısı ve Ümraniye metro hattı çevresinden ulaşıyor. Varış saati günün trafiğine göre değiştiği için ziyaret saatini sizinle birlikte belirliyoruz. Bakım programındaki bir uygulamanın gece ya da hafta sonuna denk gelmesi gerekiyorsa talep ayrıca planlanıyor.

Plan Dışı Durumlar ve Ücret

Oksijen ihtiyacının birden artması, nefes darlığının belirginleşmesi, bilinçte değişiklik, yüksek ateş, trakeostomi kanülünün yerinden çıkması ya da kontrol edilemeyen kanama gibi durumlarda önce 112 aranmalı. Ekip ziyaret sırasında hastanede değerlendirilmesi gereken bir tablo görürse sevki geciktirmiyor ve gerekirse nakil organizasyonunda yardımcı oluyor.

Ücret; ziyaretin hekim muayenesi mi hemşirelik uygulaması mı olduğuna, yapılan işlemlere, süreye ve zaman dilimine göre değişiyor. Düzenli bakım programlarında değerlendirme tek tek ziyaretler yerine toplam plan üzerinden yapılıyor.