Çekmeköy Evde Serum Takma Hizmeti

Bulantısı yüzünden ilacını yutamayan, birkaç gündür ateşle boğuştuğu için halsiz düşen ya da hastanede başlanan damar içi tedavisini evde tamamlaması gereken bir hasta düşünün. Çekmeköy gibi sakin, yeşil ama merkeze uzak bir ilçede bu hastayı her gün hastaneye götürmek ailenin tüm düzenini değiştiriyor. Evameet hemşiresi hekimin yazdığı serumu hastanın evinde takıyor, akışı kontrol ediyor ve uygulama bitene kadar evden ayrılmıyor. Taşdelen, Alemdağ, Mimar Sinan, Cumhuriyet, Soğukpınar ve Ömerli dahil ilçenin geneline geliyoruz.

Serum hangi amaçla isteniyor?

Serum tek bir tedavi değil; hekimin amacına göre farklı sıvılar ve ilaçlar damar yolundan veriliyor. Çekmeköy’deki evlerde en sık karşılaştığımız ihtiyaçlar şöyle:

• Kaybedilen sıvının yerine konması: İshal, kusma ya da yüksek ateşle sıvı kaybeden hastada çoğunlukla izotonik serum kullanılıyor.
• Bulantı ve ağrı kontrolü: Mide bulantısı nedeniyle ağızdan ilaç alamayan hastada ilaç damardan veriliyor.
• Kan şekeri düşüklüğünde destek: Ağızdan bir şey alamayan hastada hekim glukoz içeren bir sıvı isteyebiliyor.
• Antibiyotik tedavisi: Ağızdan alınamayan ya da damardan verildiğinde daha etkili olan antibiyotikler uygun bir sıvıyla sulandırılarak uygulanıyor.
• Destek tedavileri: Hekim istemiyle verilen vitamin ve mineral takviyeleri.

Hangisinin, ne miktarda ve hangi hızda verileceğine hekim karar veriyor. Bu yüzden geçerli bir istem olmadan uygulama yapmıyoruz. İstem yoksa evde doktor hizmetimizle önce muayene planlanıyor. Halsizlik için yalnızca bir serum istenmesi sık karşılaştığımız bir talep; ancak halsizliğin arkasında kansızlık, tiroit sorunu ya da bir enfeksiyon da olabildiği için hekim önce nedeni anlamaya çalışıyor. Gerekirse kan tetkiki aynı ziyarette alınıyor ve tedavi sonuca göre şekilleniyor.

Damla hızı neden önemli?

Serumun ne kadar sürede biteceğini sıvının miktarı ve akış hızı belirliyor. Hemşiremiz hekimin istediği hızı, setteki damlaları sayarak ve akış düzenleyicisini ayarlayarak sağlıyor. Hız bir kez ayarlanıp bırakılmıyor; hasta kolunu büktüğünde, yatakta döndüğünde ya da torbanın yüksekliği değiştiğinde akış da değişebiliyor. Bu yüzden uygulama süresince düzenli aralıklarla kontrol ediliyor. Ailelerin sık sorduğu bir soru, akışı hızlandırarak serumu daha erken bitirmenin mümkün olup olmadığı. Hekimin belirlediği hızın dışına çıkmıyoruz; hızlı verilen sıvı, sağlıklı görünen bir hastada bile baş ağrısı, çarpıntı ya da nefes darlığına yol açabiliyor. Hasta yakınlarının da akış düzenleyicisine dokunmamasını rica ediyoruz.

Hızın önemi özellikle kalp ve böbrek hastalarında belirginleşiyor. Kalbi zayıf bir hastada hızlı giden sıvı akciğerde birikebiliyor; bu nedenle damla hızı bilinçli olarak yavaş tutuluyor ve süre uzuyor. Böbrek yetmezliğinde verilecek toplam miktarı hekim hesaplıyor. Diyabetli bir hastada şekerli sıvı veriliyorsa uygulama öncesinde ve sonrasında kan şekeri ölçülebiliyor.

Damarı zor bulunan hastalar için hazırlık

Yaşlı, kilo kaybetmiş, ciddi sıvı kaybı yaşamış ya da daha önce defalarca damar yolu açılmış hastalarda damar bulmak zorlaşıyor. Ailenin yapabileceği birkaç şey bu süreci kolaylaştırıyor:

• Hasta içebiliyorsa hemşire gelmeden önce birkaç bardak su içmesi
• Kolun bir süre sıcak bir havluyla ısıtılması
• Odanın serin değil, ılık tutulması
• Uygulama sırasında kolun yatak kenarından aşağı sarkıtılabileceği bir düzen

Hemşiremiz damar seçiminde genellikle el sırtını ya da ön kolu tercih ediyor; felçli taraf, meme ameliyatı geçirilmiş taraf, fistüllü kol ve ödemli bölgelerden kaçınıyor. Buna rağmen belirli sayıda denemeden sonra damar yolu açılamazsa ısrar etmiyor. Tekrarlanan girişimler hastayı yoruyor ve dokuya zarar verebiliyor; bu durumda hastanın uygun bir sağlık kuruluşunda değerlendirilmesini öneriyor, gerekirse nakil organizasyonunda yardımcı oluyoruz.

Müstakil evde uygulama düzeni

İlçede müstakil evler, villalar ve site alanları ağırlıkta; ekip aracı çoğu zaman kapıya kadar yaklaşabiliyor. Evin içinde ise hastanın uzanacağı yerin uzun bir uygulamaya uygun olması önemli. Hasta üst katta yatıyorsa ve tuvalete inmesi gerekecekse, serum süresince banyoya yakın bir odada kalması hem hattın çekilmesini hem de düşme riskini azaltıyor. Torbanın hasta seviyesinin belirgin şekilde yukarısında asılabileceği bir nokta, iyi bir ışık ve hemşire için bir sandalye yeterli. Reçeteli ilaç hazır olmalı; buzdolabında saklanıyorsa uygulamadan kısa süre önce çıkarılmalı.

Merkezimiz Küçükçekmece’de; ekiplerimiz Anadolu Yakası’na geçtikten sonra TEM bağlantısı ve Alemdağ yolu üzerinden geliyor. Ömerli ya da Soğukpınar gibi kırsal kesimlerde konum paylaşmanız varışı kolaylaştırıyor. Günlük tekrarlanan bir antibiyotik kürü söz konusuysa uygun saat dilimini ilk gün belirliyoruz.

Serum sırasında ve sonrasında neye bakılıyor?

Hemşiremiz uygulama boyunca giriş bölgesinde şişlik, soğukluk ya da ağrı olup olmadığını, damar boyunca kızarıklık gelişip gelişmediğini ve hastada kaşıntı, çarpıntı, nefes darlığı gibi bir tepki olup olmadığını izliyor. Bir sorun görürse akışı durduruyor. Serum bitince kanül çıkarılıyor, bölgeye baskı ve pansuman uygulanıyor, hasta bir süre gözleniyor. Ertesi gün kanül yerinde artan bir kızarıklık ya da sertlik fark ederseniz bizi aramanızı istiyoruz. Kullanılan iğne uçları ve setler delinmeye dayanıklı bir kutuya konup ekiple birlikte evden çıkıyor; çocukların ve evcil hayvanların dolaştığı bir bahçeli evde tıbbi atık bırakılmıyor. Uygulama saati, verilen sıvı ve hastanın durumu kayda geçiriliyor.

Hasta zor uyanıyorsa, bilinci bulanıksa, nabzı hızlı ve zayıfsa, idrarı çok azalmışsa ya da kusması durmuyorsa evde serum beklenmemeli; bir sağlık kuruluşuna başvurulmalı, hayati tehlikede 112 aranmalı. Ücret; uygulama süresine, ilaç eklenip eklenmediğine, kürün kaç gün süreceğine ve adresin konumuna göre değişiyor. Gece ve hafta sonu talepleri ayrıca planlanıyor.