Büyükçekmece Evde Doktor ve Hemşirelik Hizmeti

Büyükçekmece’nin sakin sokaklarında yaşayanların bir kısmı yıllar önce emekliliğini geçirmek için buraya taşındı; çocukları ise çoğunlukla İstanbul’un başka bir ucunda. Tansiyon, şeker, kalp ritmi ya da prostat gibi uzun soluklu sorunlarla yaşayan bir emekli çift için her kontrol, şehre doğru uzun bir yol demek. Evameet’in hekim ve hemşire ekipleri muayeneyi ve hemşirelik uygulamalarını Mimarsinan’dan Türkoba’ya kadar evin içine taşıyor. Aşağıda bu hizmetin ilçedeki işleyişini, bir ziyarette nelerin yapıldığını ve aileye düşen hazırlığı bulabilirsiniz.

Kronik Hastalıkla Yaşayan Emekliler İçin Evde Takip

Kronik hastalıkta asıl iş, kontrol günleri arasındaki haftalarda yapılır. Ölçülmeyen tansiyon, kaydedilmeyen şeker, unutulan bir doz; bunlar birikerek kontrol günü hekimin önüne pek de anlamlı olmayan tek bir ölçüm getirir. Evde takipte hemşire belirlenen aralıklarla gelir, tansiyon, nabız, ateş, satürasyon ve gerekiyorsa kan şekeri ölçümünü yapar, sonuçları kayda geçirir. Değerlerde belirgin bir değişiklik olduğunda hekime bildirilir ve hekim gerek görürse ziyarete gelir.

Bu kayıtlar hastanın kendi hekimine de gösterilebilir. Üç haftalık bir tansiyon seyri, tek bir muayenedeki değerden çok daha fazlasını anlatır.

Hekim Ziyaretinde Masaya Konanlar

Evde muayene, öykü almakla başlar: şikâyet ne zaman başladı, nasıl değişti, hangi ameliyatlar geçirildi, hangi ilaçlara alerji var. Sonra vital bulgular ölçülür ve fizik muayene yapılır; kalp ve akciğer dinlenir, karın muayene edilir, bacaklarda ödem ve ciltte açık yara aranır.

Ziyaretin önemli bir bölümünü ilaçlar alır. Emeklilikte reçeteler genellikle birden fazla branştan gelir. Hekim bütün kutuları, reçetesiz alınan ağrı kesicileri ve bitkisel takviyeleri tek tek görür; aynı etkenin iki farklı isimle alınıp alınmadığına, saat çakışmasına ve etkileşime bakar. Sonunda ne gördüğünü anlatır, yapılması gerekenleri sıralar ve gerekiyorsa yazılı bir not bırakır.

Evin düzeni de konuşulur

Müstakil ev ve villalarda iç merdiven, bahçeye açılan basamak ya da ıslak zeminli banyo yaşlı biri için düşme riskini artırır. Hekim ve hemşire bunları gördüklerinde söyler: tutunma barı, gece lambası, kaymaz paspas, yatak odasının giriş katına alınması gibi basit değişiklikler önerilebilir. Bu öneriler tedavi planının parçasıdır, çünkü yaşlıda bir düşme çoğu zaman yeni bir hastane yatışıyla sonuçlanır.

Hemşirelik Uygulamaları Evde Nasıl İlerliyor?

• Pansuman: Ameliyat sonrası yara, bası yarası ya da diyabetik ayak yarası; evresine uygun malzemeyle ve düzenli aralıklarla.
• İğne uygulamaları: Kas içi, cilt altı ve damar içi; kan sulandırıcı ve insülin tedavileri dahil.
• Sonda bakımı: Prostat sorunu nedeniyle kalıcı idrar sondası kullanan erkek hastalarda planlı değişim ve torba düzeni.
• Serum: Hekim istemine göre, uygulama boyunca izlemle.
• Solunum desteği: Evde oksijen kullanan hastaların izlemi, gerekirse aspirasyon.

Her uygulamanın arkasında bir hekim istemi bulunur. İstem yoksa önce muayene yapılır.

Evde oksijen ve nefes darlığı

KOAH ya da ileri kalp yetmezliği nedeniyle evde oksijen konsantratörü kullanan emekliler ilçede az değil. Hemşire ziyaretlerinde cihazın hekimin önerdiği akışla çalışıp çalışmadığına, nazal kanülün burun çevresinde yara yapıp yapmadığına, nemlendirici suyun düzenli değiştirilip değiştirilmediğine bakılır. Satürasyon değerleri kayda geçer; dinlenirken bile düşen değerler, artan öksürük ya da balgamın renk değiştirmesi hekime aynı gün bildirilir. Elektrik kesintisinde ne yapılacağı ve yedek tüpün nerede durduğu da aileyle birlikte netleştirilir.

Taburculuk Sonrası ve Yatağa Bağımlı Hastalar

Büyükçekmece’deki devlet hastanesinden ya da çevre ilçelerdeki bir hastaneden eve dönen hastanın ilk haftaları dikkat ister. İlaçlar değişmiştir, bir yara ya da sonda vardır, hasta önceki gücünü henüz toplamamıştır. Bu dönemde hemşire ziyaretleri yaranın seyrini görmeye, yeni ilaçların doğru kullanıldığını kontrol etmeye ve ailenin hangi belirtiyi önemsemesi gerektiğini öğrenmesine yarar.

Yatağa bağımlı hastada ziyaretlerin odağı biraz değişir: sakrum ve topukta bası belirtisi, pozisyon değiştirme düzeni, sıvı alımı, sonda torbasının konumu, beslenme sırasında yarı oturur pozisyon. Bakımı üstlenen eş de çoğu zaman yaşlıdır; onun da gücünü aşan işler konuşulur ve plan buna göre düzenlenir.

Mesafeyi Hesaba Katan Planlama

Şehir merkezine uzaklık nedeniyle Büyükçekmece’de ziyaretler mümkün olduğunca planlı yapılıyor. E-5, TEM ve sahil yolu ilçeye erişimi sağlıyor; ziyaret günü ve saati sizinle birlikte belirleniyor. Düzenli takipte haftanın belli günleri sabitlenirse hem hasta hem aile için düzen kurmak kolaylaşıyor. Gece ya da hafta sonu ortaya çıkan ihtiyaçlarda talep ayrıca planlanır.

Aynı evde iki kişinin takibe ihtiyacı olabiliyor; örneğin eşlerden biri pansumanla, diğeri tansiyon ve şeker kontrolüyle izleniyor. Böyle durumlarda iki ayrı ziyaret yerine tek bir ziyaret planlanması mümkün. Hekim muayenesi ile hemşirelik uygulaması da gerekirse aynı güne alınabiliyor. Bunun için arama sırasında evdeki her iki kişinin durumunu ayrı ayrı anlatmanız yeterli.

Ziyaretten önce yapılacaklar kısa: bütün ilaçları kutularıyla bir yere toplayın, taburculuk belgesini ve son tahlilleri bulun, evdeki tansiyon ya da şeker cihazını çıkarın, sorularınızı yazın. Sitede oturuyorsanız güvenliğe ziyareti önceden haber verin.

Evde yönetilemeyen durumlar

Göğüs ağrısı, ani konuşma bozukluğu ya da yüzde kayma, bilinç kaybı, ciddi nefes darlığı ve durmayan kanama evde beklenecek tablolar değildir; bu durumlarda 112 aranmalıdır. Ekip ziyaret sırasında böyle bir tablo görürse sevki düzenler. Tomografi, cerrahi girişim ya da yoğun bakım düzeyinde izlem evde yapılamaz. Ücret; hekim ya da hemşire ziyareti olmasına, yapılan işleme, süresine ve düzenli bir plan kurulup kurulmadığına göre değişir.