Güngören Evde Serum Takma Hizmeti

Bulantısı yüzünden ağzına bir yudum su bile alamayan bir hasta, ya da hekimin damar yolundan vermek istediği bir ilaç. Evde serum ihtiyacının arkasında genellikle bu iki durum var. Evameet'in evde serum uygulamasında hemşire, hekimin istemine göre damar yolunu evde açıyor, sıvıyı uygun hızda veriyor ve uygulamanın sonuna kadar hastanın başından ayrılmıyor. Merter'den Sanayi Mahallesi'ne, Tozkoparan'dan Akıncılar'a kadar Güngören'in her yerine ziyaret planlanabiliyor.

Bulantı ve Kusma Nedeniyle İlaç Alamayan Hasta

Bazı hastalarda sorun yalnızca sıvı kaybı değil; ağızdan alınması gereken ilaçlar da midede kalmıyor. Kronik bir hastalığı olan biri için bu, birkaç gün içinde tablonun ağırlaşması anlamına gelebiliyor. Hekim bu durumda hastayı değerlendirip bulantıyı hafifletecek bir ilacı damar yolundan vermeyi ve sıvı açığını kapatmayı önerebiliyor. Hemşire bu istemi evde uyguluyor.

Hekimin istemi şekerli bir sıvı içeriyorsa ve hasta diyabet hastasıysa, uygulama öncesinde ve sonrasında kan şekeri ölçülüyor. Günlerdir yemek yiyemeyen ve şekeri düşen hastalarda ise hekim glukoz desteği isteyebiliyor; burada da ölçüm uygulamanın parçası.

Evde uygulamanın bu hastalar için somut bir faydası var: bulantılı ve halsiz bir hastayı kalabalık bir bekleme salonunda oturtmak yerine kendi yatağında dinlendirmek. Tuvalet ihtiyacı, kusma torbası, üşüme gibi küçük ama yorucu sorunlar evde çok daha kolay yönetiliyor. Yakını da işten izin alıp saatlerce hastane koridorunda beklemek zorunda kalmıyor; uygulama süresince evde kendi işini sürdürebiliyor.

Hangi Sıvı, Hangi Hızda? Kararı Hekim Veriyor

Serum, halk arasında tek bir şey gibi anılsa da damar yolundan verilen farklı tedavileri kapsıyor. İzotonik sıvı kaybedilen suyu ve tuzu yerine koymak için, dekstrozlu sıvı enerji desteği için, Ringer laktat ise elektrolit ihtiyacının daha fazla olduğu durumlarda kullanılıyor. Antibiyotik gibi ilaçlar da uygun bir sıvıyla sulandırılarak veriliyor.

• Uygulama öncesi geçerli bir hekim istemi aranıyor; istem yoksa evde hekim muayenesi planlanıyor.
• "Kuvvet serumu" gibi tanımlarla, hekim değerlendirmesi yapılmadan sıvı takılmıyor.
• Kalp ya da böbrek hastasında akış hızı bilerek yavaş tutuluyor; sıvının hızlı verilmesi akciğerlerde birikmeye yol açabiliyor.
• Toplam miktarı hekim belirliyor; aile isteğiyle ek torba eklenmiyor.

Küçük Bir Dairede Uygulama Alanını Hazırlamak

Güngören'in sık apartman dokusunda daireler genellikle kompakt ve kalabalık. Serum için büyük bir düzen gerekmiyor; ama birkaç hazırlık uygulamayı hem daha temiz hem daha rahat hâle getiriyor.

• Hastanın uygulama boyunca uzanacağı yatağı ya da kanepeyi seçin; hemşirenin kolay ulaşabileceği bir taraf boş kalsın.
• Yanına malzemelerin konacağı temiz ve kuru bir yüzey hazırlayın; küçük bir sehpa yeterli.
• Serum askısı yoksa sorun değil; hemşire perde rayı, kapı üstü askı ya da sağlam bir askılık gibi bir asma noktası belirler.
• Odayı havalandırın, ama uygulama sırasında hastanın üşümemesi için pencereyi kapatın; soğuk kol damarı daha zor gösterir.
• Çocukların ve evcil hayvanların uygulama süresince başka bir odada kalmasını sağlayın.

Damar Yolu Açılırken ve Serum Akarken

Hemşire önce ilacın ve sıvının etiketini, son kullanma tarihini ve berraklığını kontrol ediyor, hastaya alerjisi olup olmadığını soruyor. Ardından damar seçiliyor; genellikle el sırtı ya da ön kol. Felç geçirmiş taraf, diyaliz için fistül açılmış kol, meme ameliyatı yapılmış taraf ve şiş ya da enfekte bölgeler kullanılmıyor. Bölge antiseptikle temizleniyor ve tek kullanımlık kanülle damar yolu açılıp sabitleniyor.

Sıvı kaybı fazla olan hastada damarlar çökük olabiliyor. Hemşire kolu ısıtmayı ve aşağı sarkıtmayı deniyor; birkaç denemeye rağmen uygun damar bulunamazsa ısrar etmiyor. Bu noktada hastanın bir sağlık kuruluşunda değerlendirilmesi öneriliyor.

Akış boyunca hemşire şunları izliyor:

• Giriş yerinde şişlik, sertlik, soğukluk ya da ağrı: sıvının damar dışına kaçması
• Damar boyunca kızarıklık ve ısı artışı: damar iltihabı belirtisi
• Kaşıntı, döküntü, nefes darlığı: alerjik tepki
• Öksürük, hırıltı, yatarken nefes alamama: sıvı yüklenmesi

Bu belirtilerden biri görülürse akış durduruluyor ve gereken müdahale yapılıyor. Serum bitince kanül çıkarılıyor, bölgeye bastırılıyor, pansuman yapılıyor ve hasta kısa bir süre gözleniyor.

Uygulama Sonrası Hasta Yakınının Dikkat Edeceği Noktalar

Hemşire ayrıldıktan sonraki saatlerde pansuman bölgesine göz atmak yeterli. Hafif bir sızıntı olursa temiz bir gazlı bezle birkaç dakika bastırın. Ertesi gün bölgede kızarıklık, ısı artışı ya da giderek artan ağrı varsa bize bildirin. Hastanın idrar miktarı, sıvı içip içemediği ve bulantısının seyri de not edilmeli; hekim bir sonraki değerlendirmede bu bilgileri soruyor. Kullanılan iğneler ve setler delinmez kutuda ekiple birlikte evden çıktığı için evde tıbbi atık kalmıyor.

Tekrarlanan Uygulamalarda Takvim

Bazı hastalarda serum tek seferlik değil; hekim birkaç gün boyunca damar yolundan antibiyotik ya da sıvı vermek isteyebiliyor. Böyle bir planda ilk ziyarette bütün günlerin saatleri takvime yazılıyor. Dozların benzer aralıklarla verilmesi tedavinin etkisi açısından önemli. Hemşire her ziyarette önceki damar yolu bölgesine bakıyor; kızarıklık ya da sertlik varsa yeni bir bölge seçiyor. Ailede tekstil atölyelerinde ya da vardiyalı çalışan bireyler varsa, evde hastaya eşlik edecek kişinin bulunabileceği saatler baştan konuşuluyor.

Ulaşım ve Ücret

Ekip Güngören'e E-5 ve Merter yönünden geliyor; dar sokaklarda araç bırakılacak yeri ve bina girişini telefonda sormamızın nedeni bu. Ücret, uygulamanın süresine, sıvıya ilaç eklenip eklenmediğine ve kaç gün tekrarlanacağına göre değişiyor; mesai dışı talepler ayrıca planlanıyor.