Çatalca Evde Serum Takma Hizmeti

Çatalca'da bir yaşlının serum için Çatalca İlyas Çokay Devlet Hastanesi'ne ya da daha uzaktaki bir acil servise götürülmesi, aileden birinin işini bırakması, arabanın ayarlanması ve dönüşte saatlerce sürecek bir yolculuk demek. Hekimin önerdiği sıvı tedavisi evde de aynı biçimde verilebiliyor: hemşire köy evine ya da müstakil eve geliyor, damar yolunu açıyor, sıvıyı istemdeki hızla veriyor ve uygulama bitene kadar evde kalıyor. Bölgede yolun uzunluğu nedeniyle bu ziyaretleri önceden planlıyoruz.

Planlı Ziyaretin Serum Tedavisindeki Yeri

Evde serum talepleri genellikle iki türlü: birincisi, sıvı kaybı yaşamış bir hastaya hekimin önerdiği tek seferlik bir uygulama; ikincisi, hastanede başlanmış damar içi antibiyotik kürünün evde günlerce tamamlanması. İkinci durumda ziyaretler ilacın kaç saatte bir verileceğine göre baştan takvime bağlanıyor. Böylece dozlar arasındaki aralık korunuyor, aile de hangi gün hangi saatte evde bulunması gerektiğini biliyor.

Planlama sırasında hemşirenin yanına alacağı sıvı ve malzeme de belirleniyor. Uzak bir adreste eksik malzeme yüzünden uygulamanın yarım kalması istemediğimiz bir şey; bu yüzden hekim istemini, sıvının adını ve miktarını, varsa ilacı görüşmede netleştiriyoruz.

Hekim İstemi Neden Şart?

Serum dışarıdan sıradan bir işlem gibi görünse de hangi sıvının hangi hızda verileceği hastanın kalp, böbrek ve şeker durumuna bağlı. Yanlış seçilmiş bir sıvı ya da gereğinden hızlı bir akış, özellikle yaşı ilerlemiş bir hastada akciğerde sıvı birikmesine yol açabilir. Bu nedenle istem olmadan uygulama yapmıyoruz. İsteminiz yoksa önce evde hekim muayenesi planlanıyor; hekim serumun gerçekten gerekli olup olmadığına, gerekiyorsa türüne ve miktarına karar veriyor.

Sık kullanılan sıvılar arasında vücut sıvısına yakın tuzlu serum, enerji ve sıvı açığı için dekstrozlu serum, elektrolit içeriği daha zengin Ringer laktat ve antibiyotiğin sulandırıldığı küçük torbalar sayılabilir. Şeker hastasına dekstrozlu sıvı veriliyorsa öncesinde ve sonrasında kan şekeri ölçülebiliyor.

Müstakil Evde Uygulama Ortamını Hazırlamak

Köy evlerinde ve müstakil evlerde odalar geniş olabilir ama ısınma, ışık ve düzen bakımından birkaç hazırlık uygulamayı kolaylaştırıyor:

• Hastanın uzanacağı yer, serumun süresi boyunca rahat edebileceği, sıcak ve aydınlık bir oda olsun.
• Serum torbasını hastanın belirgin biçimde üstünde asacak bir nokta düşünün; duvar askısı, sağlam bir pencere kolu ya da dolap kulpu yeterli.
• Kolun altına koymak için bir yastık ya da katlanmış havlu hazırlayın.
• Soba ya da ısıtıcı varsa serum hortumunun ve hastanın ısı kaynağına çok yakın olmamasına dikkat edin.
• Buzdolabında saklanan bir ilaç varsa ziyaretten biraz önce dışarı alın; soğuk sıvı damarda sızı yapar.

Damar Yolu, Akış ve İzlem

Hemşire önce istemi, sıvının son kullanma tarihini ve berraklığını kontrol ediyor, alerji öyküsünü soruyor. Damar genellikle el sırtından ya da ön koldan seçiliyor; felç geçirilen taraf, meme ameliyatı olan taraf, diyaliz fistülü bulunan kol ve ödemli bölgeler kullanılmıyor. Yaşlı hastada cilt ince ve damar kırılgan olduğu için daha küçük bir kanül tercih ediliyor, sabitleme cildi zedelemeyecek biçimde yapılıyor.

Akış istemdeki hıza göre ayarlanıyor. Kalp ya da böbrek yetmezliği olan hastalarda hız bilinçli olarak düşük tutuluyor ve uygulama uzuyor. Hemşire bu süre boyunca giriş yerinde şişlik, soğukluk ya da kızarıklık, hastada kaşıntı, döküntü, çarpıntı ya da nefes darlığı olup olmadığına bakıyor. Böyle bir belirti görüldüğünde akış durduruluyor ve gereken müdahale yapılıyor. Serum bittiğinde kanül çıkarılıyor, bölgeye bastırılıp pansuman yapılıyor ve hasta kısa bir süre daha gözleniyor.

Damar bulunamazsa

Uzun süre tedavi görmüş, kilo kaybetmiş ya da çok su kaybetmiş hastalarda damar bulmak zorlaşabiliyor. Hemşire birkaç denemeden sonra ısrar etmiyor; bu durumda hastanın bir sağlık kuruluşuna yönlendirilmesi gerekiyor. Kısıtlama yoksa ziyaretten önce hastanın biraz su içmesi ve kolun sıcak tutulması damarların görünür olmasına yardım eder.

Yaşlıda Sessiz Sıvı Kaybı ve Evde Serumun Sınırı

Yaş ilerledikçe susama hissi azalıyor; özellikle sıcak havalarda, ishal ya da ateşle geçen birkaç günden sonra yaşlı bir hasta fark ettirmeden su kaybedebiliyor. Ağız kuruluğu, idrarın azalıp koyulaşması, alışılmadık uyuşukluk bu kaybın ilk işaretleri. Bunları gördüyseniz bizi aradığınızda mutlaka anlatın.

Hasta yakınının serum sonrası gözlemi

Hemşire ayrıldıktan sonraki saatlerde birkaç şeye bakmanız yeterli: kanülün çıkarıldığı yerde artan şişlik, kızarıklık ya da ısı var mı; hasta su içebiliyor ve idrara çıkabiliyor mu; nefes alışında bir değişiklik oldu mu. Pansumanın ilk birkaç saat yerinde kalması, bölgenin ovulmaması ve üstüne krem ya da kolonya sürülmemesi yeterli bakım sayılır. Kür devam ediyorsa ertesi günkü ziyaretin saatini bir kâğıda yazıp hastanın göreceği yere koymanız, yaşlı hastanın kendini hazırlamasına yardım eder. Bir sonraki ziyaretten önce aklınıza takılan bir şey olursa bekletmeden arayın; uzak bir adreste küçük bir sorunun büyümeden konuşulması önemli.

Ancak bilinç bulanıklığı, uyandırmakta güçlük, hızlı ve zayıf nabız, idrarın tamamen kesilmesi, durmayan kusma ya da şiddetli karın ağrısı varsa evde serum uygun değil; hasta bir sağlık kuruluşunda değerlendirilmeli. Hayati tehlike düşündüren bir tabloda, köyde olsanız da önce 112 aranmalı.

Ücret; sıvının miktarına, akış hızının belirlediği süreye, ilaç eklenip eklenmediğine, tedavinin kaç gün süreceğine ve ulaşımın planlamaya etkisine göre değişiyor. Ekipler bölgeye TEM ve Çatalca-Hadımköy bağlantısı üzerinden geliyor; gece ya da hafta sonu ihtiyacı için talep ayrıca planlanıyor.