Bir serum için acil serviste sıra beklemek, özellikle küçük çocuğu olan bir evde, herkesin gününü altüst edebiliyor. Başakşehir’de evde serum takma talebi aldığımızda hemşiremiz hekim isteminde yazan sıvıyı ve ilacı kontrol ediyor, damar yolunu evde açıyor ve serum bitene kadar hastanın başından ayrılmıyor. Kayaşehir, Başak, Bahçeşehir, Ziya Gökalp, Güvercintepe ve Altınşehir dahil ilçenin bütün mahallelerinde bu uygulamayı yapıyoruz.
Uygulamadan önce hekim istemi neden şart?
Serum, damar yolundan verilen farklı tedavilerin ortak adı. Sıvı kaybını yerine koymak için izotonik serum, enerji desteği için dekstroz, elektrolit içeriği daha zengin bir sıvı gerektiğinde Ringer laktat ya da bir antibiyotiğin sulandırılarak verilmesi; hepsi ayrı kararlar. Hangisinin, hangi miktarda ve hangi hızda verileceğine hekim karar veriyor. Bu nedenle geçerli bir hekim istemi olmadan uygulama yapmıyoruz.
Başakşehir’de bu istem çoğu zaman şehir hastanesinden taburcu olurken yazılan tedavi belgesinde yer alıyor. Örneğin damar yolundan antibiyotik kürü serviste başlamış, kalan günler evde tamamlanacak. İstem yoksa evde doktor hizmetimizle önce muayene yapılıyor; hekimimiz gerekli görürse istemi düzenliyor ve uygulama aynı ziyarette ya da planlanan bir sonraki ziyarette yapılıyor. Kuvvet serumu gibi tanımlarla, hekim değerlendirmesi olmadan sıvı takmıyoruz.
Asansörlü dairede serum hazırlığı
İlçedeki konutların çoğu asansörlü sitelerde. Ekipmanı daireye çıkarmak sorun olmuyor; asıl hazırlık evin içinde. Randevu sırasında sizden şunları istiyoruz:
- Uzanma yeri: Hastanın rahatça yatabileceği, kolunun desteklenebileceği bir koltuk ya da yatak.
- Asma noktası: Serum askımız yoksa torbanın hasta seviyesinin belirgin biçimde üstünde durabileceği bir dolap kulpu ya da askılık. Sıvı yerçekimiyle aktığı için bu yükseklik önemli.
- İlaçlar: Hastaya yazılmış reçeteli ilaç hazır olmalı. Buzdolabında saklanıyorsa uygulamadan kısa süre önce çıkarılmalı; soğuk ilaç damarda ağrıya yol açabiliyor.
- Sıvı alımı: Hasta içebiliyorsa öncesinde su içmesi ve kolunu sıcak tutması damarın belirginleşmesine yardımcı oluyor.
Site güvenliğine ziyaretçi bildirimi gerekiyorsa blok ve daire numarasıyla birlikte önceden iletmeniz, ekibin girişte beklemeden yukarı çıkmasını sağlıyor. Ekiplerimiz Küçükçekmece’deki merkezden yola çıkıyor; varış saatini günün trafiğine göre birlikte belirliyoruz.
Damar yolu, akış hızı ve izlem
Hemşiremiz önce istemi, sıvının adını, dozunu ve son kullanma tarihini kontrol ediyor; torbadaki sıvıda bulanıklık ya da çökelti varsa kullanmıyor. Alerji öyküsü soruluyor. Damar seçiminde genellikle el sırtı ya da ön kol tercih ediliyor. Felçli taraf, meme ameliyatı geçirilmiş taraf, diyaliz fistülü olan kol, ödemli ya da enfekte bölgeler kullanılmıyor. Bölge antiseptikle temizleniyor, tek kullanımlık steril kanülle damar yolu açılıp sabitleniyor.
Damla hızı istemdeki değere göre ayarlanıyor. Uygulama boyunca hemşire şunlara bakıyor: giriş bölgesinde şişlik, kızarıklık veya ağrı; hastada bulantı, çarpıntı, kaşıntı ya da nefes darlığı. Sıvının damar dışına kaçması, damar iltihabı ya da alerjik tepki gibi durumların çoğu erken fark edildiğinde basit bir müdahaleyle çözülüyor. Hemşirenin serum süresince evde kalmasının nedeni tam olarak bu. Serum bitince kanül çıkarılıyor, bölgeye baskı ve pansuman yapılıyor, hasta kısa süre gözlenip uygulama kayda geçiriliyor.
Kalp ya da böbrek hastası bir büyükte dikkat
Genç ailelerin yaşadığı bu ilçede serum talebi yalnızca hasta bir çocuk ya da halsiz düşmüş bir yetişkin için gelmiyor; çoğu evde birlikte yaşanan bir büyükanne ya da büyükbaba da var. Kalp yetmezliği olan bir hastada sıvı yükü kalbi zorlayabildiği için akış hızı bilinçli olarak düşük tutuluyor; bu da uygulama süresini uzatıyor. Böbrek yetmezliğinde verilecek miktarı hekim hesaplıyor. Diyabet hastasında şekerli serum veriliyorsa öncesinde ve sonrasında kan şekeri ölçülebiliyor. İleri yaşta damar kırılgan, cilt ince olduğundan daha küçük kanül seçiliyor ve flaster sabitlenirken cilde zarar vermemeye dikkat ediliyor.
Serum takılan kişi çocuksa durum ayrıca değerlendiriliyor. Çocuklarda sıvı miktarı yaşa ve kiloya göre hesaplandığı için hekim kararı burada daha da belirleyici; evde uygulamanın uygun olmadığı bir tabloda bunu açıkça söylüyor, bir sağlık kuruluşuna başvurmanızı öneriyoruz. Evde serum takılan bir yetişkinin başında küçük çocuklar dolaşıyorsa hattın çekilmemesi ve torbanın devrilmemesi için odanın kapısını kapalı tutmak, hemşirenin işini kolaylaştıran basit ama etkili bir önlem. Uygulama süresince evde biri hemşireye eşlik edebiliyorsa, hasta tuvalete kalkmak istediğinde ya da su içmek istediğinde yardım daha rahat oluyor. Damar bulmak her zaman kolay olmuyor. Kilo kaybı, ciddi sıvı kaybı ya da daha önce çok sayıda damar yolu açılmış olması işi zorlaştırıyor. Ekibimiz belirli sayıda denemeden sonra ısrar etmiyor; gerekirse hastayı uygun bir sağlık kuruluşuna yönlendiriyor ve nakil organizasyonunda yardımcı oluyor.
Evde serum yerine sağlık kuruluşu gereken durumlar
Bilinç bulanıklığı, uyandırmakta güçlük, tansiyonda belirgin düşüklük, hızlı ve zayıf nabız, idrarın çok azalması ya da durması, durdurulamayan kusma, şiddetli karın ağrısı ve yüksek ateşle birlikte genel durumun hızla bozulması evde serumla yönetilecek tablolar değil. Bu bulgularda doğrudan bir sağlık kuruluşuna başvurulmalı, hayati tehlike varsa 112 aranmalı.
Ücret; sıvının miktarına ve akış hızına bağlı uygulama süresine, serumun içine ilaç eklenip eklenmediğine, antibiyotik kürü gibi tekrarlanan bir plan olup olmadığına ve damar yolunun açılma güçlüğüne göre değişiyor. Gece ve hafta sonu talepleri ayrıca planlanıyor. Serum seti, kanül, flaster ve antiseptik ekibimizden; reçeteli ilaç hastadan.
Sık Sorulan Sorular
Şehir hastanesinde başlayan antibiyotik serumunu evde sürdürebilir miyiz?
Evde serum askısı yok, ne yapmalıyız?
Çocuğumuzun da serum ihtiyacı olursa evde takıyor musunuz?
Serum bittikten sonra kolda morluk kaldı, normal mi?
Kalp hastası babam için serum daha uzun mu sürüyor?
Başakşehir Evde Serum Takma Hizmeti için bize ulaşın
Hastanın durumunu anlatın, uygun ekibi ve zamanı birlikte planlayalım.