Bahçelievler Evde Doktor ve Hemşirelik Hizmeti

Bahçelievler’de evde doktor talebinin büyük kısmı, aynı soruyla başlıyor: Babamı bu kattan nasıl indireceğiz? Yüksek katlı apartmanların, dar asansörlerin ve kalabalık sokakların ilçesinde, yürümekte zorlanan bir yaşlıyı ya da ameliyattan yeni çıkmış birini polikliniğe götürmek başlı başına bir iş. Evameet’in hekim ve hemşire ekipleri muayeneyi, tıbbi uygulamayı ve takibi Şirinevler’den Zafer Mahallesi’ne kadar hastanın kendi evine getiriyor. Aşağıda bir ziyaretin içinde neler olduğunu ve ailenin nasıl hazırlanabileceğini anlatıyoruz.

Ziyaretin İlk Yarım Saati: Hekim Neye Bakar?

Hekim eve girdiğinde hemen reçete yazmaz; önce dinler. Şikâyetin ne zaman başladığı, nasıl seyrettiği, geçmiş ameliyatlar ve alerjiler sorulur. Hasta kendini anlatamıyorsa bakımını üstlenen kişiden bilgi alınır. Ardından tansiyon, nabız, ateş, solunum sayısı ve oksijen satürasyonu ölçülür. Bu değerler hastanın kendi alışılmış değerleriyle birlikte yorumlanır: Yıllardır düşük tansiyonla yaşayan birinde normal görünen bir değer aslında yüksek olabilir.

Fizik muayenede kalp ve akciğer dinlenir, karın muayene edilir, bacaklarda ödem ve ciltte yara olup olmadığı kontrol edilir; gerekirse nörolojik değerlendirme yapılır. Ziyaret sonunda hekim ne gördüğünü sözlü olarak anlatır, gerekiyorsa hastanın kendi hekimine gösterilebilecek yazılı bir not bırakır.

Evin içi de muayenenin parçası

Evde muayenenin hastane odasında görülemeyen bir yanı var: hekim hastanın nasıl yaşadığını görüyor. Banyoya giden koridordaki kaygan halı, komodinin üstünde birikmiş eski ilaç kutuları, merdivene bakan kapı eşiği, mutfakta neyin yenip neyin yenmediği. Yüksek katlı bir apartmanda tek başına yaşayan yaşlı biri için bunların her biri düşme ya da ilaç karışıklığı riski taşıyor ve öneriler buna göre şekilleniyor.

Masadaki Kutular: İlaç Düzenini Gözden Geçirmek

Çekirdek ailelerin çoğunlukta olduğu Bahçelievler’de, yaşlı anne ya da baba sıklıkla ayrı bir dairede yaşıyor ve farklı branşlardan aldığı ilaçları kendi düzenler. Bir kardiyoloji reçetesi, bir nöroloji reçetesi, eczaneden alınan ağrı kesici, komşunun önerdiği bitkisel çay… Hekim bunların hepsini masaya koydurup tek tek gözden geçirir: aynı etken maddenin iki farklı isimle alınıp alınmadığına, saatlerin karışıp karışmadığına, birbirini etkileyebilecek ilaçlara bakar.

Bazen sorun ilacın kendisinde değil, kullanımındadır. Akşam alınması gereken tansiyon ilacının sabah içilmesi ya da benzer ambalajlı iki kutunun yer değiştirmesi, ancak evde ve kutular elle tutulduğunda fark ediliyor. Ziyaret sonunda haftalık ilaç kutusu düzenlemesi önerilebilir; ilacı kesmek ya da dozunu değiştirmek ise yalnız hekimin kararıyla yapılır.

Hemşirenin Evde Üstlendiği İşler

• Enjeksiyon: Kas içi ve cilt altı iğneler, kan sulandırıcı ve insülin uygulamaları.
• Pansuman: Ameliyat yarası, bası yarası ve diyabetik ayak yarasının evresine uygun bakımı.
• Sonda: İdrar sondasının takılması, değiştirilmesi ve sondaya bağlı sorunların yönetimi.
• Serum ve damar içi ilaç: Hekim istemine göre ve uygulama boyunca izlemle.
• Vital takip: Tansiyon, şeker, ateş ve satürasyonun düzenli kaydı, değişikliklerin hekime bildirilmesi.
• Stoma ve port bakımı: Torba değişimi, çevre cilt bakımı, onkoloji hastalarında port yıkama.

Tıbbi uygulamaların hepsi bir hekim istemine dayanır. İstem yoksa önce hekim muayenesi yapılır ve gereken plan oradan çıkar.

Yataktan kalkamayan hasta için

Uzun süredir yatağa bağımlı bir hastada hemşire her ziyarette cildi, özellikle sakrum, topuk ve kalça çevresini kontrol eder; kızarıklık başlamışsa pozisyon değiştirme sıklığını ve yatak düzenini aileyle birlikte yeniden kurar. Sıvı alımının azaltılmaması, sonda torbasının mesane seviyesinin altında tutulması ve beslenmenin yarı oturur pozisyonda yapılması gibi basit kurallar da bu ziyaretlerde tekrar edilir. Ailenin günlük bakımda zorlandığı noktalar not alınır ve hekimle paylaşılır.

Taburculuktan Sonraki İlk Günler

Bahçelievler Devlet Hastanesi ya da çevre ilçelerdeki bir hastaneden eve dönen hastanın ilaçları çoğu zaman değişmiştir; bazen bir yara, bazen bir sonda da eve gelir. İlk günler hem iyileşmenin hem de sorunların en sık görüldüğü dönem. Bu dönemde düzenli hemşire ziyareti yaranın seyrini izlemeye, yeni ilaçların doğru kullanıldığını görmeye ve ailenin hangi belirtiyi önemsemesi gerektiğini öğrenmesine yarar. Hekim gerek görürse ziyaret sıklığını azaltır ya da artırır.

Her ziyaret kayda geçer. Üç haftalık tansiyon ya da şeker seyri, tek bir ölçümden çok daha fazlasını anlatır; hastanın kendi hekimine gittiğinde bu kayıt muayeneyi kolaylaştırır. Farklı bir hemşire geldiğinde de öykü baştan anlatılmaz.

Apartman, Asansör ve Park Yeri

Randevu sırasında kat numarasını, asansörün varlığını ve genişliğini sormamız sıradan bir formalite değil. Yenibosna ya da Siyavuşpaşa’daki eski bir blokta asansör tekerlekli sandalyeyi almıyorsa, hastanın daha sonra sevk edilmesi gerekirse nasıl taşınacağı baştan düşünülür. Dar sokaklarda araç binanın önünde bekleyemeyebilir; zil adını, apartman adını ve bir işaret noktasını iletmeniz ekibin kapınızı daha kolay bulmasını sağlar.

Metro ve metrobüs hatları ilçeye erişimi kolaylaştırıyor, yine de E-5 trafiği günün saatine göre değişiyor. Planlı ziyaretlerde saat birlikte belirlenir; gece ya da hafta sonu için talep ayrıca planlanır.

Ziyaretten önce hazırlayın

• Kullanılan bütün ilaçları kutularıyla bir masaya toplayın.
• Taburculuk raporu, son tahliller ve hekim notlarını bulun.
• Evde tansiyon aleti ya da şeker ölçüm cihazı varsa çıkarın.
• Sormak istediklerinizi bir kâğıda yazın; ziyaret sırasında akla gelmeyebiliyor.

Göğüs ağrısı, bilinç kaybı, ani konuşma bozukluğu, ciddi nefes darlığı ya da durmayan kanamada beklemeden 112 aranmalıdır. Ekip ziyaret sırasında böyle bir tablo görürse sevki düzenler. Ücret; hekim mi hemşire mi geldiğine, yapılan işleme, ziyaretin süresine ve düzenli bir plan olup olmadığına göre değişir.