Silivri Evde Serum Takma Hizmeti

Yaz sıcağında kıyıdaki bir yazlıkta ishal ve kusmayla halsiz düşmüş yaşlı bir hasta ya da kışın Silivri merkezinde antibiyotik kürünün kalan günlerini tamamlaması gereken biri; iki durumda da serumun evde takılması, hastayı uzun bir yola çıkarmadan tedavinin sürmesini sağlıyor. Evameet hemşireleri ilçede hekim istemine dayalı serum uygulamasını evde yapıyor ve sıvı bitene kadar hastanın başında kalıyor. Selimpaşa, Gümüşyaka, Değirmenköy, Ortaköy, Alipaşa ve Piri Mehmet Paşa’dan talep alıyoruz.

Yaz aylarında sıvı kaybı ve yaşlı hasta

Silivri’de yaz nüfusu belirgin biçimde artıyor ve kıyıdaki sitelere gelen ailelerin içinde ileri yaşta pek çok kişi bulunuyor. Yaşlılarda susama hissi azaldığı için sıvı kaybı fark edilmeden ilerleyebiliyor. Sıcak havada az su içen, üstüne ishal ya da kusma eklenen bir hastada halsizlik ve baş dönmesi ortaya çıkıyor. Böyle bir talepte önce hekim değerlendirmesi gerekiyor: sıvı kaybının derecesi, kullanılan ilaçlar, kalp ve böbrek durumu. Hekim uygun görürse istemi düzenliyor, hangi sıvının hangi hızda verileceğini belirliyor.

Her sıvı kaybı evde serumla yönetilmiyor. Bilinç bulanıklığı, uyandırmakta güçlük, belirgin tansiyon düşüklüğü, hızlı ve zayıf nabız, idrarın çok azalması, durdurulamayan kusma ya da şiddetli karın ağrısı varsa hastanın doğrudan bir sağlık kuruluşuna başvurması gerekiyor. Hayati tehlike varsa 112 aranmalı.

İstemde neler yazmalı?

Damar yolundan verilecek her sıvı ve ilaç için hekim istemi şart. İstemde sıvının adı, miktarı, eklenecek ilaç varsa adı ve dozu, akış hızı ve uygulamanın kaç gün tekrarlanacağı yer almalı. En sık karşılaştığımız sıvılar şunlar:

• İzotonik serum: İçeriği vücut sıvısına yakın; sıvı kaybını yerine koymada en yaygın kullanılan seçenek.
• Dekstroz: Enerji desteği ve sıvı açığı için kullanılıyor; diyabet hastasında kan şekeri takibi gerektiriyor.
• Ringer laktat: Elektrolit içeriği daha zengin; hekimin belirli durumlarda tercih ettiği bir sıvı.
• İlaç sulandırma sıvıları: Antibiyotik ve diğer damar içi ilaçların uygun sıvı içinde verilmesi için.

Silivri Devlet Hastanesi’nden ya da şehirdeki başka bir hastaneden taburcu olurken evde devam edecek bir damar içi tedavi planlandıysa, taburculuk belgesindeki bu bilgiler hemşiremizin işini doğrudan kolaylaştırıyor. İstem yoksa evde doktor hizmetimizle önce muayene yapılıyor.

Uzak bir ilçede kür planlaması

Merkezimiz Küçükçekmece’de; ekiplerimiz Silivri’ye D-100, TEM ya da sahil yolu üzerinden geliyor. Tek bir serum için bu planlama basit, ama günlük tekrarlanan bir antibiyotik kürü söz konusuysa takvimi baştan kurmak gerekiyor. İlk görüşmede kürün kaç gün süreceğini, ilacın hangi saat aralığında verilmesi gerektiğini ve hastanın evde kimle kaldığını soruyoruz. Uygulama saatini günün trafiğine ve ilacın doz aralığına göre birlikte belirliyoruz.

Aynı ziyarette kan alma, pansuman ya da sonda bakımı gibi başka bir ihtiyaç varsa bunlar da plana ekleniyor. Uzak bir adreste birden fazla işi tek seferde toplamak hem aile hem ekip için mantıklı. Örneğin kürün ortasında hekim bir kontrol tahlili istediyse, kan aynı gün serum takılırken alınabiliyor; ayrıca bir ziyaret gerekmiyor. Kür bitimine doğru hekim değerlendirmesi gerekiyorsa o gün de takvime baştan işleniyor.

Serum süresince evde neler oluyor?

Hemşiremiz istemi, sıvının son kullanma tarihini ve berraklığını kontrol ediyor, alerji öyküsünü soruyor. Hastanın uzanabileceği bir yer hazırlanıyor; serum askısı yoksa torbanın hasta seviyesinin belirgin şekilde üstünde duracağı bir nokta bulunuyor. Damar genellikle el sırtında ya da ön kolda seçiliyor; felçli taraf, meme ameliyatı geçirilmiş taraf, fistüllü kol ve ödemli bölgeler kullanılmıyor. Steril, tek kullanımlık kanülle damar yolu açılıyor ve sabitleniyor.

Damla hızı isteme göre ayarlandıktan sonra izlem başlıyor. Hemşire giriş bölgesindeki şişlik, sertlik ve soğukluğu, damar boyunca kızarıklığı, hastadaki kaşıntı, çarpıntı ya da nefes darlığını takip ediyor. Bir sorun görürse uygulamayı durduruyor ve gerekirse hekimle görüşüyor. Kıyıdaki yazlıklarda yaz öğleden sonraları oda çok ısınabiliyor; serum süresince hastanın serin, havadar bir odada yatması ve üzerinin hafif örtülmesi uzun uygulamalarda rahatlık sağlıyor. Klima ya da vantilatör hastaya doğrudan yöneltilmemeli. Hasta yakınından da birkaç şey istiyoruz:

• Hastanın kolunu fazla oynatmamasına dikkat edilmesi
• Hattın katlanmaması, hastanın altında kalmaması
• Akış yavaşlarsa kanüle dokunulmadan hemşireye söylenmesi

Serum bitince kanül çıkarılıyor, bölgeye baskı ve pansuman uygulanıyor, hasta kısa süre gözleniyor.

Kalp, böbrek ve şeker hastalığında akış

Emekli nüfusun yoğun olduğu ilçede kronik hastalığı olan hastalara sık serum takıyoruz. Kalp yetmezliğinde damla hızı bilinçli olarak düşük tutuluyor ve nefes darlığı, öksürük, bacak şişliği açısından izlem yapılıyor; bu da süreyi uzatıyor. Böbrek yetmezliğinde verilecek miktarı hekim hesaplıyor; bir serum daha takalım yaklaşımı bu hastalarda tehlikeli. Şekerli sıvı verilen diyabet hastasında öncesinde ve sonrasında kan şekeri ölçülebiliyor. İleri yaşta damar kırılgan ve cilt ince olduğundan daha küçük kanül seçiliyor, flaster sabitlenirken cildin zedelenmemesine dikkat ediliyor. Mevsimlik yaşayan hastalarda bir şey daha soruyoruz: tedaviyi şehirdeki hangi hekimin başlattığı ve kontrolün nerede yapılacağı. Böylece Silivri’de evde verilen serum, hastanın asıl takibini yapan hekimin planıyla çelişmiyor.

Damar yolu birkaç denemede açılamazsa ekibimiz ısrar etmiyor; hastayı uygun bir sağlık kuruluşuna yönlendiriyor, gerekirse nakil organizasyonunda yardımcı oluyor. Ücret; uygulama süresine, sıvıya ilaç eklenip eklenmediğine, tekrarlanan bir kür olup olmadığına ve ulaşıma göre değişiyor. Gece ve hafta sonu talepleri ayrıca planlanıyor.