
Beşiktaş’ta evde serum talebi çoğu zaman ileri yaşta bir hasta için geliyor: birkaç gündür iştahı kesilmiş, az su içmiş, halsiz düşmüş bir büyük ya da hastanede başlanan antibiyotiğin kalan dozlarını tamamlaması gereken biri. Evameet hemşiresi hekimin yazdığı tedaviyi hastanın evinde uyguluyor ve torba boşalana kadar odada kalıyor. Bebek, Arnavutköy, Kuruçeşme ve Ortaköy gibi kıyı mahallelerinden Levent, Etiler, Akatlar ve Balmumcu’ya kadar ilçenin tamamına geliyoruz.
Yalnız yaşayan büyüklerde sessiz ilerleyen sıvı kaybı
Yaş ilerledikçe susuzluk duygusu körelir. Gün boyu iki üç bardak çayla idare eden bir büyük, üstüne bir ishal ya da ateşli bir soğuk algınlığı eklendiğinde kısa sürede halsizleşiyor. Ailenin dikkat etmesi gereken işaretler genelde küçük: dudakların kuruması, idrarın koyulaşıp azalması, ayağa kalkınca baş dönmesi, her zamankinden fazla uyuma. İlçede pek çok yaşlı eşiyle ya da bir bakıcıyla yaşadığı için bu değişiklikleri ilk fark eden çoğu zaman telefonla arayan çocuk oluyor.
Bu noktada yapılacak ilk şey bir hekim değerlendirmesi. Halsizliğin nedeni sıvı kaybı olabileceği gibi idrar yolu enfeksiyonu, kansızlık ya da bir ilacın yan etkisi de olabilir. Evde doktor hizmetimizle hasta muayene ediliyor; hekim damar yolundan sıvı gerektiğine karar verirse türünü, miktarını ve hızını yazıyor ve serum aynı ziyarette takılabiliyor. Beşiktaş Sait Çiftçi Devlet Hastanesi’nden ya da başka bir hastaneden taburcu olurken evde devam edecek bir tedavi belirlendiyse, epikrizdeki istem doğrudan uygulamaya geçmemizi sağlıyor.
Şeker hastası bir büyükte dekstroz ve ölçüm
Kan şekeri düşen ve ağızdan bir şey alamayan hastada hekim glukoz içeren bir serum isteyebiliyor; enerji desteği gereken başka durumlarda da dekstroz yazılabiliyor. Diyabeti olan bir hastada bu sıvılar şekeri yükselttiği için ölçüm şart. Hemşiremiz uygulamadan önce ve bitiminde parmak ucundan kan şekerine bakıyor, değerleri kayda geçiriyor ve beklenenin dışında bir sonuç varsa hekime iletiyor. İnsülin kullanan hastalarda o günkü dozun nasıl ayarlanacağı da hekim tarafından ayrıca belirleniyor; aile bunu kendi başına değiştirmemeli.
Bakıcıya gösterdiğimiz birkaç şey
Bakıcıyla yaşayan hastalarda uygulama süresince bakıcının da odada olmasını rica ediyoruz. Hemşiremiz bu sürede ona şunları gösteriyor:
- Hasta yatakta dönerken ya da tuvalete kalkarken hattın nasıl tutulacağı
- Kanülün takılı olduğu kolun bükülmeden, bir yastık üzerinde rahat durması
- Torbanın hasta hizasının epeyce yukarısında kalması gerektiği
- Akış yavaşlarsa ya da durursa kanülü oynatmak yerine hemşireye haber verilmesi
Serum bittikten sonra da bakıcının gözü önemli. Kanülün çıkarıldığı noktada giderek artan bir şişlik ya da kızarıklık, damar boyunca uzanan bir sertlik, yeni başlayan öksürük veya nefes darlığı fark edilirse bizi aramasını istiyoruz.
Yamaç sokaklar, köşkler ve rezidanslar
İlçedeki evler birbirinden çok farklı: yüksek tavanlı eski apartmanlar, bahçeli köşkler, Levent ve Etiler’de güvenlikli siteler ve rezidanslar. Boğaz yamacındaki eğimli sokaklarda aracın kapıya kadar yaklaşması her zaman mümkün olmadığı için ziyaretten önce konum teyidi alıyoruz: araç nereye yanaşabilir, binaya hangi sokaktan girilir, arada merdivenli bir geçit var mı? Serum seti, kanül ve taşınabilir askı elde götürülebilecek kadar hafif, bu yüzden birkaç sokak yürümek uygulamayı engellemiyor. Rezidanslarda resepsiyona yapılan bir bildirim ekibin lobide beklemesini önlüyor. Bahçeli köşklerde ise kapı zilinin hangi taraftan çalındığı, bahçe kapısının açık olup olmayacağı ve evde köpek gibi bir evcil hayvan bulunup bulunmadığı gibi küçük ayrıntılar soruluyor. Hasta üst katta yatıyorsa ve merdiven dikse, ilerde sevk gerekebileceği düşünülerek bu bilgi de not ediliyor.
Ekiplerimiz Küçükçekmece’deki merkezden yola çıkıyor; sahil yolu ya da Levent ve Gayrettepe çevresindeki ana arterler üzerinden geliyor. Varış saatini o günün trafiğine göre telefonda sizinle birlikte netleştiriyoruz.
Kırılgan damar ve yavaş akış
Yaşlı hastada damar ince, cilt hassas. Hemşiremiz bu yüzden daha küçük çaplı bir kanül seçiyor ve flasteri cildi yırtmayacak biçimde yerleştiriyor. Kalp yetmezliği olan bir büyükte istemdeki hız zaten düşük tutuluyor; böbrek yetmezliğinde verilecek toplam miktarı hekim hesaplıyor. Bu, aynı torbanın gençlerdekinden çok daha uzun sürede bitmesi demek. Bu süre boyunca hastanın nefesi, öksürüğü ve ayak bileklerindeki şişlik izleniyor; bir değişiklikte akış kesilip hekimle görüşülüyor.
Birkaç denemede damar yolu açılamazsa hemşiremiz ısrar etmiyor ve hastanın bir sağlık kuruluşunda değerlendirilmesini öneriyor. Ailenin bunu bir başarısızlık olarak değil, hastayı gereksiz yere yormamak için verilmiş bir karar olarak görmesini istiyoruz.
Hazırlıkta aile de damar yolunu kolaylaştırabilir. Hasta içebiliyorsa hemşire gelmeden önce birkaç bardak su içmesi, odanın serin değil ılık olması ve kolun bir havluyla sıcak tutulması damarların daha belirgin olmasını sağlıyor. Buzdolabında saklanan bir ilaç varsa uygulamadan kısa süre önce dolaptan çıkarılmalı; soğuk verilen ilaç damar boyunca sızıya neden olabiliyor. Hastanın uzanacağı yatağın yanına bir sandalye konması da hemşirenin işini rahatlatıyor.
Evde beklemeden başvurulması gerekenler ve ücret
Hasta zor uyanıyorsa, konuşması bozulmuşsa, tansiyonu çok düşük ve nabzı hızlıysa, uzun süredir idrar yapmıyorsa ya da kusması dinmiyorsa evde serum beklenmemeli; hastanın bir sağlık kuruluşuna ulaştırılması, hayati tehlikede 112’nin aranması gerekiyor.
Ücret; hekimin istediği sıvının miktarına ve hızına bağlı olarak uygulamanın süresine, serumun içine ilaç eklenip eklenmediğine ve tedavinin kaç gün tekrarlanacağına göre şekilleniyor. Gece ve hafta sonu talepleri ayrıca planlanıyor.
Sık Sorulan Sorular
Annem birkaç gündür az su içiyor ve halsiz; serum taktırmalı mıyız?
Serum takıldıktan sonra bakıcı ne yapmalı?
Bebek’teki evimize araç yaklaşamıyor; serum ekipmanını nasıl getiriyorsunuz?
Kalp hastası babama serum neden bu kadar yavaş veriliyor?
Antibiyotik serumu için her gün gelmeniz mümkün mü?
Beşiktaş Evde Serum Takma Hizmeti için bize ulaşın
Hastanın durumunu anlatın, uygun ekibi ve zamanı birlikte planlayalım.